Սյունիքի մարզ
Մեղրու բերդ
Մեղրի քաղաքի բարձրադիր հատվածներում պահպանված պատմական բերդ։
Հիմնական տեղեկություն
Մեղրու բերդը գտնվում է Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքի հյուսիսային հատվածում՝ լեռնաշղթայի դժվարամատչելի գագաթների վրա։ Բերդի աշտարակները տարբեր կողմերից շրջապատում են քաղաքը և նախկինում վերահսկել են դեպի Մեղրի տանող ճանապարհները։ Բարձրադիր դիրքից բացվում է տեսարան դեպի քաղաքն ու շրջակա լեռները։
Պատմություն
Մեղրու բերդի կառուցման ճշգրիտ ժամանակը հայտնի չէ։ Պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի վկայությամբ՝ 1083 թվականին այն արդեն կանգուն և հայտնի ամրոց էր։ Ենթադրվում է, որ բերդը կառուցվել է 10-րդ դարի վերջից 11-րդ դարի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում։ Այն կարևոր դեր է ունեցել Արևիք գավառի պաշտպանության ժամանակ։ Պատերազմների հետևանքով բերդը բազմիցս վնասվել և վերակառուցվել է, իսկ 18-րդ դարի սկզբին հիմնովին վերափոխվել է։
Կառուցվածքը և առանձնահատկությունները
Բերդը բաղկացած է վեց առանձին աշտարակներից՝ չորս կլոր և երկու ուղղանկյուն։ Սովորական բերդերի նման այն ամբողջությամբ շրջապատված չէ պարսպով․ բնական ժայռերն ու լեռնաշղթաները կատարել են պաշտպանական պատերի դերը։ Աշտարակները կառուցված են կոպտատաշ գրանիտե քարերով և կավե շաղախով։ Դրանց պատերին պահպանվել են հրակնատներ, որոնցից պաշտպանները կարող էին հետևել շրջակայքին և կրակ վարել։
Ներկայիս վիճակը
Այսօր բերդից պահպանվել են տարբեր բարձունքների վրա կառուցված աշտարակները և դրանց պատերի մի մասը։ Որոշ աշտարակներ վնասված են, իսկ ներքին փայտե կառուցվածքները չեն պահպանվել։ Այնուամենայնիվ, աշտարակների ձևը և պաշտպանական անցքերը դեռ հստակ տեսանելի են։
Հետաքրքիր փաստեր
Մեղրու բերդը հայկական պաշտպանական կառույցների շարքում առանձնանում է նրանով, որ չունի աշտարակները միացնող ընդհանուր պարիսպ։ Բերդի կառուցման ժամանակ որպես բնական պաշտպանություն օգտագործվել են ժայռերն ու դժվարանցանելի լեռնային լանջերը։ Աշտարակների հրակնատները տեղադրված են տարբեր բարձրությունների վրա, որպեսզի պաշտպանները կարողանային կրակել ինչպես կանգնած, այնպես էլ ծնկաչոք դիրքից։
Գտնվելու վայրը
Սյունիքի մարզ, Սյունիքի մարզ, Մեղրի քաղաքի հյուսիսային հատված